test

Blog: 8 tips voor veilig zonnen

Blog Karl Noten:

8 tips voor veilig zonnen.

De adviezen over zonnen en zonnebrandcrèmes zijn tegenstrijdig. Zijn zonlicht en zonnebrandcrèmes echt gevaarlijk of zijn we de dupe van ‘smerige’ misleidingen? Hier volgen 8 wetenschappelijk onderbouwde tips voor veilig zonnen. Een zinvolle blog in deze zonnige dagen.

Is zonlicht echt zo gevaarlijk? Nee, zonlicht is juist gezond!

Door alle waarschuwingen zou je haast een zonfobie krijgen, maar niets is minder waar: zonlicht is echt gezond! Zonlicht is voor ons van levensbelang. De zon is de grootste bron van licht, energie en warmte op aarde.  Zonder zonlicht zou er niet veel leven mogelijk zijn op aarde. [1].

Maar zoals we maatregelen treffen voordat we de sneeuw in gaan, zullen we ook wat meer maatregelen moeten treffen voordat we de zon ingaan. Zonlicht werkt als een medicijn. Maar bij elk medicijn gaat het om de juiste dosering. Ik hoop met deze blog enkele  wetenschappelijk onderbouwde adviezen te geven voor ‘gezond zonnen’.

Heliotherapie: Zonlicht werkt als medicatie en antidepressiva

Image module

Zonlicht werkt positief op de natuur en op mensen. Natuurlijk zijn er bij overmatig zonnen ook risico’s, maar we gaan eerst genieten van de voordelen van zonlicht.

Even enkele voordelen van zonlicht op een rij:

  • Slaap-waakritme. ’s Morgens worden we wakker doordat zonlicht de melatonine productie in de hersenen vermindert. Zonder zonlicht slaap je meer dan nodig.
  • Vitamine D productie. Onder invloed van zonlicht op de huid produceren we vitamine D. Vitamine D is belangrijk voor heel veel processen in ons lijf, zoals het krijgen en behouden van gezonde botten, goede spier- en hartfunctie. [2]
  • Bescherming tegen diverse ziektes. Er wordt  veel nadruk gelegd op het feit dat UV straling huidkanker veroorzaakt,  terwijl de vitamine D, die je produceert door zonlicht, juist de kans op diverse soorten kanker, hart- en vaatziekten, MS, reuma, en diabetes type 1 vermindert! [2,3].
  • Antibacteriële en antivirale werking. Daarom werd al in de 18e eeuw zonlicht gebruikt tegen tuberculose in speciale sanatoria in Zwitserland. [4,5]
  • Het boost het immuunsysteem. Vooral door de productie van vitamine D en Natiumoxide [5] Deze zijn ook van belang voor de werking van hart en spieren.
  • Meer energie, minder depressiviteit. Met het toenemen van de zonuren zijn we vrolijker, hebben we meer levensenergie en minder kans op ‘moodswings’ en depressiviteit [6]
Image module

Zonlicht is van levensbelang. Daarom hebben we dagelijks zonlicht nodig. Zeker niet alleen mensen met een mindere gezondheid en ouderen die juist meer binnen zitten, maar ook mensen met een donkere huidskleur hebben meer zonlicht nodig. Maar hoe doe je dat verstandig?

Tip 1: Zorg voor dagelijks voldoende zonminuten!

Voor ons mensen is dagelijks direct zonlicht op de huid van armen en benen van levensbelang. Zonlicht laadt je batterijtje op en je geniet meer van het leven. Kijk maar eens hoe mensen met een drukke kantoorbaan opbloeien na een weekje vakantie in de zon.  Aan de hand van je huidtype (hoeveelheid pigment en leeftijd) heb je een bepaalde hoeveelheid zonlicht nodig, direct (!) op de huid.

Image module

Let wel: het gaat hierbij om direct zonlicht op de huid, zonder zonnecrème!

Tip 2: Voorkom verbranding door de zon

Dit is een heel belangrijke tip. Zonnen is niet gevaarlijk, maar verbranding door de zon wel!

Image module

Even lekker in de zon, een beetje een kleurtje krijgen, daar is niks mis mee. Maar let op: verbranding door de zon is wél gekoppeld aan verhoogd risico op huidkanker! [7] Daarom is te veel, te lang en te vaak in de zon een afrader. Mensen die vaak en lang in de zon zitten krijgen naast meer pigmentatie ook een dikkere huid, vroegtijdige veroudering en eerder huidkanker. [8] Verbranding komt bij 33% van de mensen voor en dan vooral bij jongeren, mannen met een lichtere huidskleur, en uit gezinnen met hogere inkomens en werkend  [9]

Zonlicht is gezond maar we moeten verbranding voorkomen!

Zonnen werkt verslavend, bijna even verslavend in de hersenen als drugs. Zonnen doet verlangen naar steeds meer zonnen. [10] Zonlicht is gezond,  maar ook hier geldt… overdaad schaadt. Door luchtvervuiling en het dunner worden van de ozonlaag is de hoeveelheid UV straling toegenomen. [8] Daarom moeten we verstandig omgaan met blootstelling aan zonlicht. UV straling veroorzaakt een ontstekingsreactie in de huid. Daarom ontstaat lichte roodheid. Er ontstaat ‘oxidatieve stress’ die schade veroorzaakt tot op DNA niveau van de huidcellen. Dit verhoogt het risico op huidkanker! [11]

Huidreactie op de zon vindt plaats in 3 verschillende fases:

Fase 1:
roodheid (door verwijding van de bloedvaten):
Gezond

Fase 2:
roodheid, lichte zwelling en soms jeuk (erytheem reactie):
Huid beschermen

Fase 3:
roodheid, zwelling, pijn = verbranding en ontstekingsreactie:
Direct uit de zon

Tip 3: Reinig je huid voordat je de zon in gaat

Parfums, after shaves en make-up vergroten de kans op verbranding van de huid. Vooral make-up bevat veel parabenen om de houdbaarheid te verlengen, deze versterken de schadelijke werking van zonlicht.

 Tip 4: Eerst 20 minuten ‘zonhappen’ dan pas insmeren!

De meeste mensen smeren zich thuis in voordat ze in de zon gaan. Dat is niet handig, want dan mis je de positieve effecten van zonlicht. Aan de hand van je huidtype heb je een bepaalde hoeveelheid zonminuten nodig (zie tabel boven). Simpele regel: eerst licht rood worden, dan pas insmeren.

Image module

Tip 5: Smeer je regelmatig in

Vaak smeren mensen zich maar 1x goed in. Maar zeker wanneer je gaat zonnen, is het aan te raden om je regelmatig opnieuw in te smeren. De richtlijnen hiervoor zijn[12]:

  • alle onbedekte huid goed insmeren
  • elke 2 uur insmeren herhalen
  • opnieuw insmeren na het zwemmen, flink zweten of afdrogen met handdoek
Image module

Tip 6: Gebruik ‘goede’ zonnebrandcrème

Natuurlijk is er veel discussie over zonnebrandcrèmes (en sprays). Maar insmeren met een ‘goede’ zonnebrandcrème wanneer je gaat zonnen, is nog steeds veiliger dan onbeschermd langer dan 20 minuten in de zon.

SPF = Sun Protection Factor = beschermingsfactor = maat voor de doeltreffendheid van zonnebrandcrèmes bij het tegenhouden van UV-B-straling. De UV-B-straling is verantwoordelijk voor het verbranden van de huid bij overmatig blootstelling aan zonlicht.

Nieuw zijn de zonnebrandcrèmes op plantaardige basis met natuurlijke antioxidanten zoals groene thee extract en kurkuma. Deze beschermen niet alleen tegen de zonnestralen, maar remmen ook intern de gevolgen van de UV straling.

Richtlijnen voor eigenschappen van een goede zonnebrandcrème:

  • Een breed spectrum (tegen verschillende UV stralingen) [13,14] Waterproof [12]
  • Minimaal beschermingsfactor SPF 30
  • Liefst op plantaardige basis met plantaardige stoffen met beschermende anti-oxidanten, zoals groene thee extract, ginseng [14].

Onlangs trok de consumentenbond aan de bel dat 1 op de 5 zonnebrandsprays niet de factor 30 bieden die ze beloven. Zie de zonnebrandcrème test: https://www.consumentenbond.nl/nieuws/2018/1-op-de-5-zonnebrandsprays-biedt-niet-beloofde-bescherming

Zelf ben ik fan van Suncover Suncare SPF 30 van Dr. Jetske Ultee.  Een non-profit product van Stichting Sunwiser. www.smeerjein.nl

Image module

Tip 7: Voorkom langdurig blootstelling aan zonlicht

Image module

Mensen die zonnebrandcrème opsmeren, voelen zich veiliger en zitten daardoor langer in de zon. Maar langdurig zonnen is niet alleen belastend voor de huid en ogen, maar voor het hele lijf en de gezondheid. De UV straling veroorzaakt ontstekingen en ‘oxidatieve stress’ wat schade veroorzaakt tot op DNA niveau van de huidcellen. Zoals eerder aangegeven verhoogt dit het risico op huidkanker! [11].

Let op: de UV straling dringt tot een meter onder water nog sterk door! Kinderen zitten soms uren onbeschermd in ondiep water.

Daarom de richtlijnen:

  • Niet langer dan 2 uur zonnen (afhankelijk van zonsterkte)
  • Draag een zonnebril, petje en bedek de huid, ook tijdens het zwemmen.
  • Zit onder een parasol, ook daar word je bruin.
  • Vermijd de zon wanneer deze op z’n hoogst is, tussen 12.00 en 15.00 uur.
  • Zoek bij het roder worden van de huid altijd de schaduw op

In de warme landen houden de ‘locals’ siësta na de lunch, omdat dan de zon op z’n heetst is met de meeste UV straling.

Tip 8: Eet en drink extra plantaardige producten met antioxidanten

Image module

UV straling veroorzaakt ontstekingsreacties in de huidlagen. Hierdoor ontstaan zogenaamde ‘Reactive Oxygen Species’ (ROS) en oxidatieve stress in de huid [Dunaway S 2018]. Zoals hierboven aangegeven, is dit de veroorzaker van de gezondheidsrisico’s van overmatig zonlicht. Daarom is het belangrijk om producten met antioxidanten te eten en drinken om dit tegen te gaan.

Groente en fruit zoals wortelen, citrusvruchten bevatten Carotenoïden, vitamine C en E . Deze werken als bescherming en natuurlijke anti-oxidanten en filter tegen UV licht. [Lucock 2018] Daarom is eten van veel groente en fruit waaronder wortelen, citroen, paprika belangrijk in de zomer. Drink veel wortelsap en eet veel wortelen want deze bevatten veel carotenoïden.

Bij tropische temperaturen passen tropische recepten. Vooral Indiase recepten met curries bevatten kurkuma, gember, pepers en kokosmelk. Deze hebben een anti oxidatieve en ontstekingsremmende werking.

Image module

Het recept voor een anti UV zonnecocktail:

Trek een Ice Tea van groene thee en  Kurkuma (en ginseng). Laat dit afkoelen. Mix dit met wortelsap, citroen- en sinaasappelsap en voeg daar verse muntblaadjes aan toe. Eventueel ijsklontjes en honing toevoegen.

Samenvattend:

  • Zonnen is gezond.
  • Zorg voor dagelijks 20 minuten direct zonlicht op de armen en benen.
  • Smeer jezelf pas na 20 minuten in met zonnebrandcrème
  • Een goede zonnebrandcrème is: waterproof, op natuurlijke basis, met minimaal factor 30
  • Vermijd overmatige blootstelling aan zonlicht en zonnen
  • Gebruik beschermende middelen tegen de zon zoals kleding, zonnebril, pet of hoed
  • Eet voldoende plantaardige voeding met anti-oxidanten
  • Drink groene thee, ginseng en wortelsap

Tenslotte

Mensen met een zonneallergie, met littekenweefsel, cosmetische of medische huidbehandeling hebben gehad,  moeten extra voorzichtig zijn met zonnen. Vraag altijd advies bij een arts, dermatoloog, cosmetische arts of huidtherapeut. Ook mensen die (huid)kanker hebben gehad,  moeten extra voorzichtig zijn. Geniet van de zon, maar doe het verstandig en met mate.

Extra leesstukje voor de liefhebbers

Is zonnebrandcrème slecht en kankerverwekkend?

Het gebruik van zonnebrandcrème is niet kankerverwekkend maar vermindert de kans op huidkanker, tenminste als je goede crèmes gebruikt en op de juiste manier. Studies die beweren dat mensen die deze crèmes gebruiken eerder overlijden aan huidkanker, zijn vaak oudere studies,  waarbij een te lage beschermingsfactor is gebruikt (lager dan 30), daarnaast mensen die zonnebrandcrème opsmeren, voelen zich veiliger en zitten daardoor langer in de zon.

De crèmes bevatten UV filters: metalen die het zonlicht weerkaatsen en chemische stoffen die de schadelijke werking van UV blokken. Twijfels bestaan over de ‘nano’ bestanddelen in de crèmes, terwijl deze stoffen niet door de huid heen gaan. [15,16] Maar er worden steeds meer chemische stoffen toegevoegd aan crèmes die wel door het lichaam opgenomen worden, het milieu vervuilen en indirect terugkomen. Bij sommige studies zijn bestanddelen hiervan terug gevonden in  urine en moedermelk. [17] Of dit schadelijk is, is nog onduidelijk.  [18]. Daarom gaat de voorkeur uit naar crèmes met natuurlijke en plantaardige beschermende bestanddelen.

Image module

Verstandig zonnen is belangrijk voor een gezonde vitamine D3 productie.

Over Karl Noten

Karl Noten is eigenaar van de Fysio Physics Group, een landelijke organisatie met o.a. 63 fysiotherapiepraktijken, opleidingsinstituut en een Sport Medisch Expertise Centrum. Hij is fysio-manueel therapeut, Extended Scope Specialist (i.o.), Sportfysiotherapeut, Orthomoleculair Therapeut, docent  Orthopedische Revalidatie en Medische Fitness, auteur van 24 boeken over gezondheid, fitness & fysiotherapie, gediplomeerd Sporttrainer.

Referenties

  1. Skotarczak K, et al. (2015).Photoprotection: facts and controversies. Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2015;19:98-112.
  2. Holick MF. (2014). Sunlight, ultraviolet radiation, vitamin D and skin cancer: how much sunlight do we need? Adv Exp Med Biol. 810:1-16.
  3. Holick MF.(2004). Sunlight and vitamin D for bone health and prevention of autoimmune diseases, cancers, and cardiovascular disease. Am J Clin Nutr. Dec;80(6 Suppl):1678S-88S.
  4. Sorenson M.: Sun exposure: an antiseptic and antibiotic://sunlightinstitute.org/sun-exposure-antiseptic-antibiotic/ 11.20.2016
  5. Greenhalgh I, Butler AR. (2017).Sanatoria revisited: sunlight and health. J R Coll Physicians Edinb. Sep;47(3):276-280.
  6. Srinivasan V, Smits M, Spence W, Lowe AD, et al. (2006).Melatonin in mood disorders. World J Biol Psychiatry.7(3):138-51.
  7. McLeod GFH, Reeder AI, Gray AR, McGee R. (2017).Unintended Sunburn: A Potential Target for Sun Protection Messages. J Skin Cancer. 2017;2017:6902942.
  8. Skotarczak K, Osmola-Mańkowska A, Lodyga M, Polańska A, Mazur M, Adamski Z. (2015). Photoprotection: facts and controversies.Eur Rev Med Pharmacol Sci. Jan;19(1):98-112. Review.
  9. Pinault L, Fioletov V. (2017).Sun exposure, sun protection and sunburn among Canadian adults. Health Rep. 2017 May 17;28(5):12-19.
  10. Iacopetta K, Collins-Praino LE, Buisman-Pijlman FTA, Hutchinson MR. (2018).Can neuroimmune mechanisms explain the link between ultraviolet light (UV) exposure and addictive behavior? Brain Behav Immun. Jul 16. pii: S0889-1591(18)30328-3.
  11. Dunaway S, Odin R, Zhou L, Ji L, et. Al.(2018). Natural Antioxidants: Multiple Mechanisms to Protect Skin From Solar Radiation. Front Pharmacol. 2018 Apr 24;9:392.
  12. Lautenschlager, S., Wulf, H.C., & Pittelkow, M.R. (2007). Photoprtection. Lancet, 370(9586), 528537.
  13. Moyal DD, Fourtanier AM. (2008) Broad-spectrum sunscreens provide better protection from solar ultraviolet-simulated radiation and natural sunlight-induced immunosuppression in human beings. J Am Acad Dermatol. May;58(5 Suppl 2):S149-54.
  14. Kostyuk V, Potapovich A, Albuhaydar AR, Mayer W, et al. (2018). Natural Substances for Prevention of Skin Photoaging: Screening Systems in the Development of Sunscreen and Rejuvenation Cosmetics. Rejuvenation Res. Apr;21(2):91-101.
  15. McSweeney PC. (2016)The safety of nanoparticles in sunscreens: An update for general practice. Aust Fam Physician. Jun;45(6):397-9.
  16. Department of Health and Ageing. Therapeutic Goods Administration. (February, 2010). TGA fact sheet: Sunscreens.
  17. Krause M, Klit A, Blomberg Jensen M, Søeborg T, et al. (2012). Sunscreens: are they beneficial for health? An overview of endocrine disrupting properties of UV-filters. Int J Androl. 2012 Jun;35(3):424-36.
  18. Ruszkiewicz JA, Pinkas A, Ferrer B, Peres TV, et.al.(20170). Neurotoxic effect of active ingredients in sunscreen products, a contemporary review. Toxicol Rep. 2017 May 27;4:245-259.

Afsprakenbureau fysiotherapie

Bel voor het maken van een afspraak voor fysiotherapie naar telefoon nummer: 088-3232500

Kosten

Wij hebben overeenkomsten met alle zorgverzekeraars. Wij declareren bijna altijd rechtstreeks bij uw verzekeraar.

Beoordeling van onze patiënten

div#stuning-header .dfd-stuning-header-bg-container {background-image: url(/wp-content/uploads/2018/07/shutterstock_380839783-v2.jpg);background-color: transparent;background-size: cover;background-position: center center;background-attachment: initial;background-repeat: no-repeat;}#stuning-header div.page-title-inner {min-height: 500px;}